Kurum Kültürü Nedir? Örnekleriyle Anlatıyorum
Hadi Gel, Sana Kurum Kültürünü Anlatayım!
İzmir’de, güneşin altında sıcak bir sabah, kahvemi elime alıp “Bugün de hayat beni bekliyor!” diyerek başladım. Tabii, aslında bugünkü planımda işyerindeki o karmaşık ve bazen de çok garip olayları düşünmek vardı. Bir yanda “Kurum kültürü nedir?” sorusunun beynimi kemirdiği, diğer yanda ise çalışma arkadaşlarımdan gelen yeni bir Slack mesajı… “Patron bu hafta, ‘yine sorumluluk alacağım’ dedi, dikkat et!” Mesajın sonundaki emoji ise, işin tuzu biberiydi: 😂
Kurum kültürünü anlatırken, ya da daha doğrusu kurum kültürünün bizim gibi küçük ama renkli ofislerde nasıl şekillendiğini anlatırken bir yandan kendi halimi düşünüyorum. Belki de tam olarak o mesajda bahsedilen şeydir kurumsal kültür… Gerçekten bir “kültür” var mı? Yoksa herkes kendi kafasında “bunu böyle yapalım” modunda mı? Hadi, bir bakalım.
—
Kurum Kültürü Nedir?
Kurum kültürü, bir organizasyonun “yani iş yerinin” sahip olduğu ortak değerler, inançlar, normlar ve davranış biçimlerinin tamamıdır. Yani çok kısaca; çalışma ortamının havasıdır. İşin en güzel tarafı, kurum kültürünün ne kadar eğlenceli ya da ciddi olduğu tamamen çalışanlarına bağlı. İşte, bu noktada herkesin “kendi hayat tarzını” iş yerinde bir şekilde yaşaması da mümkün.
Bir örnek verecek olursam, İzmir’deki ofisimde kurumsal kültür “hiçbir şey ciddiye alınmaz, ama her şey ciddiye alınır” gibi bir yerlerde konumlanıyor. Evet, bu biraz kafa karıştırıcı, biliyorum. Ama bir düşün, toplantılar sırasında “Ne yapalım, Caner’e mi soralım?” diyecek kadar rahatken, bir yandan da sadece “15 dakikalık bir toplantı” diye başlayıp 2 saat süren tartışmalar yapabiliyoruz.
Hani vardır ya, ofiste birisi bir fikir önerir ve herkes ona bakar. Bunu duyduğunda o garip bakışların, “Yani şimdi… Bu konuda daha önce hiç düşünmedim” dediğini düşünürsün. Ama sonradan fark edersin ki, orada aslında bir fikir savaşı var, ve herkes bir şekilde “kurumsal çerçeveye” uygun olan bir çözüm sunmaya çalışıyor. Ama elbette kimse kimseyi kırmıyor. Bu, işte kurum kültürüdür.
—
Kurum Kültürünün Karakteristik Özellikleri
Biraz daha ciddileşelim ve kurum kültürünü oluşturan unsurlara bakalım. Ama sadece şu anki mesai arkadaşlarım gibi “çok derin bir bakış açısıyla” değil, biraz da komik bir şekilde bakalım.
1. İletişim Tarzı
Her ofisin kendine has bir iletişim dili vardır. Örneğin, bazen ben de WhatsApp’ta sesli mesajları öyle bir şekilde gönderirim ki, sadece “selam” diyerek başlarım ama sonunda o kadar çok detay eklerim ki, biri gelip “Bu sesli mesajda bir yanlışlık var mı?” diye sorar. “Yok” derim, çünkü sesli mesajda anlatılan her şeyin bir anlamı vardır. İşte bu, bazen sadece içerideki insanlar arasında anlaşılabilen bir dil yaratır. Kurum kültürünün en önemli parçalarından biridir bu.
2. Toplantılar
Bazen patron, “Bugün iş yerinde birkaç fikir üretelim” dediğinde, aslında herkesin kafasında farklı bir şey canlanır. Kimisi “Ya, bu cuma akşamı hangi barı gidelim?” derken, kimisi de “Evet, dünyayı nasıl daha verimli hale getirebiliriz?” diye düşünür. Sonuçta, o toplantı sonunda herkes yine aynı şeyi anlamış olur: “Daha fazla insan, daha az iş!”
Bir diğer ilginç toplantı türü, herkesin söylenmesi gereken her şeyi defalarca tekrar etmesidir. Bu da kurum kültürünün güzel bir parçasıdır. Herkesin fikri zaten ortadadır, ama kimse birbirine söylemeden toplantılar bitmez.
—
Kurum Kültürü ve İş Yerindeki Mizah
Şimdi gelelim kurumsal kültürün bir diğer eğlenceli tarafına: Mizah! Bir organizasyonun kültürü o kadar farklı olabilir ki, komik bir şeyin söylendiği anda her çalışan aynı şekilde güler. Bazı iş yerlerinde bir şaka bile o kadar ciddiye alınır ki, hafta boyunca bu şaka üzerine çeşitli teoriler geliştirilir.
Mesela, bir gün toplantıda biri “Açık hava toplantısı yapalım!” dedi. O sırada masanın bir köşesinde oturan Ahmet, sıradışı bir şekilde “O zaman dışarıda yüzme yarışması yaparız!” dedi ve sonra herkes ciddi şekilde bu fikri tartıştı. Kurum kültürümüzün bir parçası işte tam da burada devreye girdi. O sırada herkesin ciddiyetle bu fikir üzerine konuşması ve bu toplantıdan hiçbir şeyin çıkmaması bir gerçeği ortaya koyuyordu: Mizah ve yaratıcılık, kurum kültüründe çok önemli!
—
Kurum Kültürünün Gerçekten Etkili Olduğu Anlar
İşte, şimdi en önemli kısıma geldik. Kurum kültürünün, aslında içindeki mizahı, rahatlığı ve sıradışı tavırları ne kadar doğru kullanırsak, işlerin o kadar eğlenceli ve verimli olacağını anlatan bölüme! Kurum kültürünün etkili olduğu anlar genellikle şöyle gelişir:
Zor Anlar: Tüm ekip bir krizle karşı karşıya gelir ve bir anda herkes, garip bir şekilde birbirini daha iyi anlamaya başlar. Herkesin mizah anlayışı, sorunu bir şekilde çözüme kavuşturur.
Ekip Ruhunun Yükseldiği Anlar: Hafta sonu tatiline yakın, işler bitmiş ve herkesin morali çok yüksek. İşte o an, o toplantı salonu bir “party” havasına bürünür. Kimse işin ciddiyetini hatırlamaz. Sonuçta kurumsal kültür, işin bitmesine değil, eğlenmeye de odaklanmalıdır.
Girişimci Ruh: İşe geldiğimizde, hiç kimse gerçekten çok katı bir şekilde yapılması gerekenleri sorgulamaz. Fakat bu bazen o kadar yaratıcı çözümlere yol açar ki, o kültür bir başarı hikâyesine dönüşür. “Yapabiliriz, yapmalıyız” diyen bir ekibe dönüşürsünüz.
—
Kurum Kültürü: Bizim Kültürümüz, Kendi Tarzımız
Kurum kültürü, sadece yöneticilerin değil, çalışanların da oluşturduğu bir şeydir. Bu, birbirine saygı göstermekten, birlikte güldüğün anlara kadar her şeyi içerir. İster ciddiyetle, ister şakalarla dolu bir atmosferde olsun, bir organizasyonun “kendi tarzını” yaratması, aslında hepimizin işini kolaylaştırır.
Sonuç olarak, kurum kültürünü, ofiste bir arada zaman geçirdiğiniz her anı, şakalaşmayı, birbirinize takılmayı, ama en nihayetinde aynı amaca hizmet etmeyi ifade eden bir kavram olarak kabul etmek gerekir. Eğer kurumsal kültür, çalışanları sadece bir robot gibi çalışmaya itiyorsa, o kültürün eksik olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Ama bir yerde herkesin rahatça şaka yapıp, birbirine saygı gösterdiği bir ortam varsa, işte bu gerçek bir kurum kültürüdür.
Sonuçta, bir ofis sadece işleri bitirmek için değil, aynı zamanda çalışanların bir arada olabileceği, eğlenebileceği, birbirine destek verebileceği bir yer olmalı. Kurum kültürü de tam olarak burada devreye giriyor.