Selfy Üye Olunca Ne Oluyor? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme
İstanbul’da bir akşam, Beyoğlu’nda yürürken aklıma bir soru takıldı: “Selfy üye olunca ne oluyor?” Kafamda dönen bu soru, aslında sadece bir dijital platformun üyeliğinden çok daha fazlasını çağrıştırıyordu. Sokakta, metrobüste, iş yerlerinde etrafı gözlemlerken fark ettim ki, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konuları, günümüzde sosyal medya platformlarında da kendini fazlasıyla hissettiriyor. Peki, Selfy gibi platformlar, insanların toplumsal rollerini, kimliklerini ve adalet anlayışlarını nasıl etkiliyor? Gelin, bunu birlikte inceleyelim.
Selfy Nedir? Temel Kavramlar
Öncelikle, Selfy nedir? Kısaca açıklayalım: Selfy, sosyal medya ve dijital içerik paylaşımı için kullanılan bir platform. Ama bu sadece bir sosyal ağ değil, aynı zamanda bireylerin kendilerini ifade edebileceği, sosyal çevrelerinden bağımsız bir alan. Herkesin kendisini gösterdiği, paylaşımlar yaptığı ve daha fazla görünür olmak için mücadele ettiği bir mecra. Fakat, burada önemli bir soru daha var: “Selfy üye olunca ne oluyor?” İronik olarak, bu soruya verilen cevap, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle çok yakından ilişkili.
Toplumsal Cinsiyet ve Selfy: Kim Kimdir?
İstanbul’da her gün kullandığım toplu taşıma araçlarında, telefonlarıyla selfie çeken kadınlar, sokaklarda yürüyen gençler, iş yerinde sosyal medyayı kullanan arkadaşlarım… Selfy, her yaş ve cinsiyetten bireyi kendini ifade edebileceği bir platforma dönüştürmüş durumda. Ancak burada önemli bir nokta var: Kadınların ve erkeklerin, hatta toplumsal cinsiyet kimlikleri farklı olan kişilerin, platformu nasıl kullandıkları birbirinden çok farklı olabiliyor.
Bir gün, işe giderken metrobüste bir kadının telefonunu eline alıp, dikkatlice poz verirken gördüm. O an bir şey fark ettim; bir kadının selfie çekmesi, sadece güzel görünmekten öte bir anlam taşıyor. Kadınlar, bazen kendilerini daha güçlü hissetmek, bazen de başkalarına kendilerini tanıtmak adına bu tür dijital alanları kullanıyor. Özellikle toplumsal baskıların fazla olduğu bir şehirde, sosyal medyada kendini gösterme isteği bazen kimlik arayışına dönüşebiliyor. Bir kadının Selfy üyesi olup, bu platformda kendini ifade etmesi, toplumsal cinsiyet rollerine karşı durma biçimlerinden biri olabiliyor. Fakat bu aynı zamanda, “kabul edilme” ve “görünürlük” isteğiyle de bağlantılı.
Erkekler için de durum farklı değil. İstediği şekilde kendini göstermek isteyen, vücutlarını sergileyen veya sadece günlük yaşamını paylaşan genç erkekler, Selfy gibi platformlarda bir “erkeklik” biçimi oluşturabiliyorlar. Ancak burada da bir çelişki söz konusu: Erkeklerin kendini gösterme şekilleri, çoğu zaman toplumsal baskılardan daha az etkileniyor. Özellikle kadınlara yönelik baskıların daha yoğun olduğu toplumlarda, erkeklerin kendilerini dijital ortamda sergileyebilmesi, bir özgürlük alanı yaratabiliyor. Ama bu durum, “görünürlük” arayışının sadece bir kısmı.
Çeşitlilik ve Selfy: Kimliklerin Birleşen Noktası
Selfy üyeliği, kimliklerin harmanlandığı bir alan olabiliyor. Toplumsal cinsiyetin ötesinde, etnik kimlikler, kültürel farklılıklar ve engellilik gibi durumlar da bu platformda kendini gösteriyor. İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde yaşarken, farklı etnik kökenlerden gelen bireylerin sosyal medya platformlarında kendilerini ifade etme biçimleri arasında büyük farklar görüyorum. Bir grup genç, Selfy üzerinde sadece etnik kimliklerini sergileyerek sosyal adalet taleplerinde bulunuyor, diğer grup ise sadece görsel içeriklere odaklanıyor. Fakat her iki durumda da bu platformlar, kimliklerin ifade bulduğu ve bazen de çatıştığı bir mecra oluyor.
Bir gün, bir arkadaşım bana Selfy’deki paylaşımlarına dair birkaç fotoğrafını gösterdi. Görselinde geleneksel bir kıyafetle, kültürel kimliğini gururla taşıyan bir kadın vardı. O fotoğrafı incelediğimde, Selfy’nin aslında sadece bir eğlence platformu olmanın ötesinde, kültürel kimlikleri, farklılıkları kabul etmek ve çeşitliliği kutlamak adına bir mecra olabileceğini düşündüm. İnsanlar, sadece kendi kimliklerine sahip çıkmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal olarak kendilerine biçilen sınırları da kırıyorlar.
Sosyal Adalet ve Selfy: Görünürlük ve Erişim Eşitsizlikleri
Sosyal adalet perspektifinden bakıldığında, Selfy üyeliği ve dijital platformlar, toplumsal eşitsizlikleri derinleştirebilecek bir araç olabilir. Ne yazık ki, dijital eşitsizlikler hala var. Her birey bu platformlara aynı eşitlikte erişim sağlayamayabiliyor. Ekonomik ve sosyo-kültürel durumlar, teknolojiye erişimi kısıtlıyor. Özellikle gelir düzeyi düşük olan bireyler, internetin ve akıllı telefonların sağladığı imkanlardan yararlanamıyorlar. Böylece, dijital dünyada da bir eşitsizlik ve dışlanmışlık söz konusu oluyor. Bu durum, sosyal adaletin sağlanmasında ciddi bir engel teşkil ediyor.
Ayrıca, toplumda engelli bireylerin dijital platformlarda kendilerini ifade etmeleri, bazı teknolojik engeller yüzünden zor olabiliyor. Engellilere yönelik çeşitli dijital erişilebilirlik eksiklikleri, bu bireylerin sosyal medya platformlarında yer bulmalarını engelliyor. Bu nedenle, dijital alanlarda sosyal adaletin sağlanması, sadece toplumsal cinsiyet ve çeşitlilikle ilgili değil, aynı zamanda erişim ve eşitlik açısından da büyük önem taşıyor.
Sonuç: Selfy, Gerçekten Kim Olmamızı Sağlar mı?
Selfy gibi dijital platformlar, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletin kesişim noktalarına ışık tutuyor. İstanbul’daki sokaklarda, toplu taşımalarda ve iş yerlerinde gördüğüm her bir insanın, kendini dijital platformlarda ifade etme biçimi farklı. Kimisi özgürlük arayışında, kimisi sadece var olmak istiyor. Sonuçta, Selfy üye olunca ne olduğu sorusunun cevabı, sadece dijital bir üyelikten ibaret değil. Herkesin kendini nasıl gördüğü, kimliklerini nasıl ifade ettiği ve bu platformları ne amaçla kullandığı, toplumsal yapının nereye evrileceğine dair büyük ipuçları veriyor.